نوروز يا نوروز بايرام - عيد نوروز يكي از مناسبتهاي بزرگ ملي و اجتماعي در ميان تركمن هاست .
در تركمنستان به مانند ديگر جمهوريهاي آسياي مركزي سابق اتحاد جماهير شوروي ، تركمنها براي چندين دهه تا رسيدن به دوران گورباچف و اصلاحات سياسي او موسوم به پروستاريكا اجازه برگزاري مراسم براي استقبال از بهار تحت نام نوروز را نداشتند.
با فروپاشي شوروي توجه به سنتها وارزشهاي ملي وديني در ميان ملتهاي آسياي مركزي از جمله تركمنها روز به روز بيشتر شد تا جايي كه امروزه بسياري از سنن نياكان تركمنها كه طي دههها سلطه شوروي مورد بيتوجهي و بي مهري قرار گرفته بود ، احيا شده و دولت نيز نسبت به آن اهتمام ويژه اي دارد.
تركمنها برگزاري مراسم نوروز را بازگشت دوباره به سنتهاي گذشته خود و در حقيقت ريشههاي هويتي خويش ميدانند و معتقدند كه برگزاري اين گونه مراسم در كنار اعياد اسلامي از مشخصههاي تركمنها ميباشد.
دولت تركمنستان در سال ۱۹۹۲ميلادي يكسال پس از استقلال از شوروي،نوروز را به عنوان يكي از اعياد ملي اين كشور اعلام كرد.
تركمنها براي غنابخشيدن به عيد نوروز دو جشن روز زن و جشن بهار را نيز با ايام نوروز پيوند داده و سه جشن نوروز، بهار و زن را در آخرين روز اسفند و دو روز اول سال شمسي جشن ميگيرند و اين روزها در تركمنستان تعطيل عمومي است و جشنهاي بزرگي نيز به همين مناسبت برپا ميشود .
در استقبال از نوروز تركمنها از روزهاقبل از پايان اسفند به آذين بندي شهرها و روستاهاي خود و نيز تداركات پذيراييها و ميهماني رفتنها و ميهماني دادن ميپردازند.
رقص و آوازهاي محلي جزو جدايي ناپذير مراسم سنتي تركمنها در اسقبال از تجديد حيات طبيعت است و مسابقات اسب سواري كه در ميان تركمنها جايگاه خاصي در همه ي طول سال دارد ، در نوروز بيشتر مورد توجه قرار ميگيرد و از اين همين رو جشنهاي نوروزي تركمنها با مسابقات اسب سواري توام است و اين مسابقهها از اركان اصلي جشنهاي نوروزي تركمن هاست.
زنان هنرمند تركمن از روزها قبل از نوروز آستين همت بالا ميزنند و با طبخ انواع شيريني و خوراكيهاي شيرين كه سمنو حتما يكي از آنهاست ، شيريني را در سال نو به خانه ميآورند. از غذاها و شيرينيهاي سنتي و محلي تركمنها نوروز كچه ، نوروز بامه است كه جاي خاصي در سفرههاي نوروزي تركمنها دارد .
آيينهاي عمومي نوروزي در تركمنستان معمولا در ميادين اصلي شهرها و روستاها برگزار ميشود و مردان و زنان جوان تركمن نيز در روزهاي جشن،بازي ها و سرگرميهاي ويژهاي از جمله سواركاري ، كشتي ، پرش براي گرفتن دستمال از بلندي ، برپايي جنگ خروس ، شاخ زني قوچها و بازي شطرنج برگزار ميكنند.
به هنگام انجام اين بازيها و سرگرميها ، تركمنها زيادي در محل جمع مي شوند و با تشويقهاي پي درپي به اين مسابقات رونق خاصي ميدهند. پوشيدن لباس نو ، ديد و بازديد و پريدن از روي آتش از ديگر رسوم تركمنها در ايام عيد نوروز ا ست .
رسانههاي ديداري، شنيداري و مكتوب تركمنستان در استقبال از سال نو و احياي سنتهاي بومي و قومي توجه خاصي نشان ميدهند و در روزهاي نوروزگاه حجم برنامهها ي نوروزي در راديو و تلويزيون دولتي اين كشور تا آن حد است كه عملا نوبت به پخش هيچ برنامه ديگري نميرسد و تمامي برنامههاي عمومي نوروزي مانند جشنها و مراسم به صورت زنده از تلويزيون پخش ميشود.
در ادبيات تركمنها از جمله شعر ، نوروز جاي ويژهاي دارد و با جرات مي توان گفت كه هيچ شاعر تركمني نيست كه در وصف نوروز شعر نسروده باشد .در اغلب اشعار شاعران تركمن در پاسداشت نوروز ميتوان شكرگذاري خداوند براي بهاري دوباره و آرزوي سال خوبي و با بركت و پرمحصول توام با باران كافي در اين كشور تقريبا كويري را ديد .
عيدي دادن و عيدي گرفتن از سنتهاي تركمنها در نوروز است و اين سنت آنقدر قوي است كه رييس جمهوري خود را موظف و موكلف به عيدي دادن به ملت مي داند و در سال گذشته قربان قلي بردي محمد اف رييس جمهوري به همه ي دختران و زنان شاغل تركمن كه پيش درآمد نوروز جشن آنان است ، ۲۰۰هزار منات (۸دلار) عيدي داد.
صفرمراد نيازاف رييس جمهوري سابق تركمنستان كه بصورت جدي سياست بازگشت به سنتهاي كهن را در كشور خود دنبال ميكرد ، نوروز را يكي از قديميترين اعياد ملي تركمنها معرفي نمود. او گفته بود كه اجداد ما نوروز را به عنوان آغاز سال نو جشن ميگرفتند .
