خشکي لب و خشکي پوست از شکايات پوستي نسبتا شايع روزهداران در ماه مبارک رمضان است. با دکتر بهروز باريکبين، متخصص پوست و مو، درباره همين مشکل و راههاي مقابله با آن گفتگو کردهايم...
سلامت : آقاي دکتر! روزهداري در ماه مبارک رمضان چه تاثيري روي پوست دارد؟
بايد با اطمينان بگويم که جز در موارد خاصي که به ذکر آنها خواهم پرداخت، روزهداري موجب تشديد بيماريهاي پوستي نميشود و حتي در موارد زيادي به دليل ايجاد تعادل در تغذيه افراد، بيماريهاي پوستي آنان را رفع ميکند.
سلامت : خشکي پوست چهطور؟
شايد بسياري از افرادي که مبتلا به خشکي پوست و اگزما هستند، گمان کنند با روزه گرفتن به دليل مصرف کم آب دچار تشديد خشکي پوست خواهند شد ولي بايد بگويم که اگرچه اين کمآبي بدن جزور علل شايع خشکي پوست است اما اين مساله در مورد روزهداران صدق نميکند.
سلامت : چرا؟
چون در فاصله بين افطار و سحر، فرد روزهدار به ميزان کافي از آب و مايعات استفاده ميکند و لذا بهطور معمول، روزهداري تاثير چنداني در تشديد خشکي پوست ندارد.
سلامت : اصلا دليل خشکي پوست چيست؟
خشکي پوست علل متعددي دارد. خشکي ممکن است ارثي باشد مثل آنچه در افراد مبتلا به اگزماي سرشتي ديده ميشود. برخي بيماريهاي پوست مانند پسوريازيس، استفاده از شويندههاي نامناسب، کمبودهاي غذايي مانند اسيدهاي چرب ضروري و ويتامينها، مصرف برخي داروها مانند داروهاي کاهنده چربي خون، افزايش سن، برخي بيماريهاي داخلي مانند کمکاري تيروييد و فصل زمستان نيز موجب خشکي پوست ميشوند.
سلامت :شما در اين رابطه، چه توصيهاي به روزهداران داريد؟
توصيهام اين است که اولا در فاصله افطار تا سحر به ميزان کافي از آب و مايعات استفاده کنيد تا مصرف کمتر آب در طول روز را بتوانيد جبران نماييد. ثانيا مصرف فراوان سبزيجات تازه و ميوههاي تازه را فراموش نکنيد. در کنار مسايل تغذيه استفاده از مرطوبکنندهها را بهصورت مکرر در طول روز مدنظر قرار دهيد. از شستشوي بيش از حد پوست با آب و صابون پرهيز کنيد و اگر هر از گاهي جوش ميزنيد، سعي کنيد از مرطوبکنندههاي فاقد چربي استفاده کنيد و در غير اين صورت از چربکنندههايي مثل وازلين به خصوص بعد از شستشوي صورت با آب ولرم استفاده نماييد. اگر از اگزماي پوستي رنج ميبريد، به پزشک متخصص پوست مراجعه کنيد تا تحت درمان مناسب موضعي قرار گيريد. نگذاريد خارش ضايعات پوستي در اين ماه آرامش روحي شما را مختل کند.
سلامت : گاهي شاهديم بعضي از افرادي که آکنه دارند، طي ماه مبارک رمضان، مشکلشان تشديد ميشود؛ چرا؟
علت اصلياش اين است که بعضيها طي ماه مبارک رمضان به مصرف فراوان مواد غذايي داراي قند زياد مثل خرما، زولبيا و باميه و ساير شيرينيجات روي ميآورند و اين ميتواند دليل تشديد آکنه باشد. اگر ميخواهيد چنين اتفاقي نيفتد، سعي کنيد بيش از پيش، از ميوهها و سبزيهاي تازه استفاده کنيد. با مصرف اين مواد غذايي سرشار از آنتياکسيدانها ميتوانيد تاثير روزه را در پاک کردن بدن از سموم تقويت کنيد.
سلامت : آيا در بين بيماريهاي پوستي، بيماراني هستند که روزه براي آنها منع طبي داشته باشد؟
بله؛ مطرحترين مورد در اين خصوص، بيماري پمفيگوس است. اين بيماري خودايمني موجب بروز تاولهاي متعددي روي پوست و نيز داخل مخاط دهان ميشود و در صورت عدم درمان مناسب ميتواند تهديدکننده حيات باشد. روزهداري، براي اين افراد، خطرناک محسوب ميشود و کنترل اين بيماري مهم يکي از مشکلترين درمانها در تخصص پوست و مو است و متاسفانه بسيار شاهديم که در ماه مبارک رمضان يا مدت کوتاهي پس از آن، برخي بيماران مبتلا به پمفيگوس که از اين منع طبي بياطلاعاند، با عود ضايعات مراجعه ميکنند. بيماراني که از اين بيماري رنج ميبرند هم بايد بدانند که سلامت جسم در کنار سلامت روح و روان، از فلسفههاي روزهداري است و لذا بايد به پزشک خود اطمينان داشته باشند و مساله منع طبي روزه در بيماريهاي خاص را جدي بگيرند. اين بيماران بايد بدانند که هر بار عود مساوي است با مصرف مقادير زيادي داروي کورتيکواستروييد و افزايش خطر پوکي استخوان، افزايش وزن، افزايش قندخون، افزايش فشارخون و مشکلات ديگر.
سلامت : در طول روزهاي ماه مبارک رمضان به دليل عدم مصرف آب و مايعات، احتمال بروز خشکي لبها هم هست؛ براي پيشگيري از اين وضعيت چه توصيهاي داريد؟
اين مساله به خصوص در کساني که تنفس خود را به جاي بيني از دهان انجام دهند، شايعتر است. علل متعددي علاوه بر کاهش مصرف آب براي خشکي شديد لبها وجود دارد؛ مثلا مصرف برخي داروها (مثل ايزوترتينوئين يا آکوتان)؛ افرادي که مصرف اين داروها را براي بهبود آکنه خود تجربه کردهاند ميدانند که يکي از شايعترين عوارض اين دارو خشکي شديد لبها و ترک خوردن آنهاست. افرادي که در ماه مبارک رمضان مشغول مصرف اين دارو هستند، بهتر است با نظر پزشک متخصص خود دوز دارو را کمي کاهش دهند؛ مثلا يک روز در ميان يک کپسول را مصرف کنند تا مساله خشکي لبها با توجه به کاهش مصرف مايعات طي روز در اين بيماران به حداقل برسد. در ضمن، چرب کردن مکرر لبها را نيز بايد مدنظر قرار داد و براي اين منظور ميتوان از وازلين، اوسرين و کرمهاي مختلف چربکننده لب استفاده کرد. کلا در ماه رمضان، مصرف فراوان آب و سبزيجات و ميوههاي تازه را همراه با چرب کردن مکرر لبها به عزيزان روزهدار که مبتلا به خشکي لبها شدهاند، توصيه ميکنم.
